{"id":77167,"date":"2007-10-23T04:07:00","date_gmt":"2007-10-23T04:07:00","guid":{"rendered":"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/\/salud_publica\/archive\/2007\/10\/23\/77167.aspx"},"modified":"2007-10-23T04:07:00","modified_gmt":"2007-10-23T04:07:00","slug":"botulismo-del-lactante","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/salud_publica\/2007\/10\/23\/77167","title":{"rendered":"Botulismo del lactante"},"content":{"rendered":"<p><P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 9pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">Como siempre veamos lo que nos dice nuestro manual de cabecera: El<I> Control de las enfermedades transmisibles en el hombre. 18\u00ba edici\u00f3n.<\/I><\/SPAN><I><SPAN lang=EN-GB style=\"FONT-SIZE: 9pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: EN-GB\"> American Public Health Association, 2004<x:namespace prefix = o ns = \"urn:schemas-microsoft-com:office:office\" \/><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/I><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><I><SPAN lang=EN-GB style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: EN-GB\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/I><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">Es una forma de botulismo identificada por primera vez como una entidad cl\u00ednica espec\u00edfica en 1976. <B style=\"mso-bidi-font-weight: normal\"><SPAN style=\"COLOR: blue\">Ahora recomiendan que lo identifiquemos como botulismo intestinal en lugar de botulismo del lactante<\/SPAN><\/B>.<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B style=\"mso-bidi-font-weight: normal\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">El botulismo del lactante se ha confirmado en ni\u00f1os menores de 1 a\u00f1o de edad y en muy raros casos en adultos con alteraciones de la anatom\u00eda y la microflora del tubo digestivo. <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P><!--more--><P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">La enfermedad, es rara, en su forma t\u00edpica comienza con estre\u00f1imiento, indiferencia a est\u00edmulos, p\u00e9rdida de apetito, ptosis (p\u00e1rpados ca\u00eddos), dificultad para deglutir, p\u00e9rdida del control de la cabeza e hipoton\u00eda, que evoluciona a debilidad generalizada (beb\u00e9 laxo), letargia, llanto d\u00e9bil y en algunos casos insuficiencia y parada respiratoria. Su gravedad es variable, desde una enfermedad benigna de comienzo gradual hasta la muerte repentina del ni\u00f1o. Algunos estudios sugieren que ocasiona el 5% de los casos de muerte s\u00fabita del lactante. La tasa de letalidad de los casos hospitalizados es aproximadamente del 1%, gracias a que existen las unidades de cuidados intensivos pedi\u00e1tricos, sino ser\u00eda mucho m\u00e1s alta.<x:namespace prefix = o ns = \"urn:schemas-microsoft-com:office:office\" \/><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">A diferencia del botulismo cl\u00e1sico, (que veremos m\u00e1s adelante) de origen alimentario que es una intoxicaci\u00f3n por la ingesti\u00f3n de toxina botul\u00ednica preformada, <B style=\"mso-bidi-font-weight: normal\"><SPAN style=\"COLOR: blue\">el botulismo del lactante es resultado de la ingesta y posterior germinaci\u00f3n en el intestino de la espora del clostridium botulinum dando lugar a bacterias que se reproducen en el intestino con la posterior producci\u00f3n de toxina \u201cin vivo\u201d dentro del intestino del ni\u00f1o.<\/SPAN><\/B><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><B style=\"mso-bidi-font-weight: normal\"><SPAN style=\"COLOR: blue\"><o:p><IMG style=\"WIDTH: 266px; HEIGHT: 215px\" height=286 src=\"\/blogs\/salud_publica\/wp-content\/blogs.dir\/97\/files\/819\/o_clostridium_botulinumG.jpg\" width=302><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><\/SPAN>&nbsp;<\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">El diagn\u00f3stico se realiza mediante la identificaci\u00f3n de organismos de <SPAN style=\"COLOR: blue\">C<I>lostridium botulinum<\/I><\/SPAN>, de la toxina o de ambos en las heces de los enfermos.<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B style=\"mso-bidi-font-weight: normal\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: #cc0000; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">AGENTE INFECCIOSO<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B><I><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">Clostridium botulinum<\/SPAN><\/I><\/B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"> es un bacilo gram positivo, anaerobio obligado y formador de esporas. Produce una potente neurotoxina en condiciones de anaerobiosis, baja acidez (Ph &lt;4,6) y baja concentraci\u00f3n de solutos. <\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><IMG style=\"WIDTH: 295px; HEIGHT: 265px\" height=377 src=\"\/blogs\/salud_publica\/wp-content\/blogs.dir\/97\/files\/819\/o_neurotoxina%20tipo%20B.jpg\" width=295><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><STRONG><FONT color=#800080>Neurotoxina Clostridium botulinum tipo B<\/FONT><\/STRONG><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">Esta toxina es la <\/SPAN><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES-TRAD\">sustancia<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"> letal m\u00e1s potente conocida. De<SPAN style=\"COLOR: blue\"> <\/SPAN>los 7 tipos toxig\u00e9nicos: A, B, C, D, E, F y G, todos ellos con capacidad para producir neurotoxinas, casi todos los casos de botulismo del lactante han sido causados por los tipos A o B y unos pocos por <x:namespace prefix = st1 ns = \"urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags\" \/><st1:PersonName ProductID=\"la toxina F.\" w:st=\"on\">la toxina F.<\/st1:PersonName><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><st1:PersonName ProductID=\"la toxina F.\" w:st=\"on\"><\/st1:PersonName><o:p><IMG style=\"WIDTH: 307px; HEIGHT: 246px\" height=307 src=\"\/blogs\/salud_publica\/wp-content\/blogs.dir\/97\/files\/819\/o_clostridium%20botulinum1.jpg\" width=363><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: #cc0000; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: #cc0000; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">DISTRIBUCI\u00d3N<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">Mundial. Se desconoce la incidencia y distribuci\u00f3n reales del botulismo intestinal, porque en muchas ocasiones los m\u00e9dicos no sospechan su presencia y las pruebas diagn\u00f3sticas son limitadas.<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: #cc0000; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: #cc0000; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">RESERVORIO<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B style=\"mso-bidi-font-weight: normal\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">Las esporas de <I>Clostridium botulinum<\/I> se encuentran en el suelo de todo el mundo en muestras de tierra y sedimentos marinos. A menudo se las identifica en productos agr\u00edcolas (incluida la miel) y en el tubo digestivo de los animales (incluidos los peces). <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B style=\"mso-bidi-font-weight: normal\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: #cc0000; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">MODO DE TRANSMISI\u00d3N<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">En lactantes, la transmisi\u00f3n se produce <B style=\"mso-bidi-font-weight: normal\"><SPAN style=\"COLOR: blue\">ingesta de esporas botul\u00ednicas y posterior colonizaci\u00f3n del tracto gastrointestinal y producci\u00f3n de la toxina en el mismo<\/SPAN><\/B>. En la mayor\u00eda de los casos se desconoce la fuente de infecci\u00f3n. Se ha asociado al consumo de alimentos como la miel y a la contaminaci\u00f3n con polvo o tierra, todos pueden contener esporas de C<I><SPAN style=\"COLOR: blue\">lostridium botulinum<\/SPAN><\/I> . <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: #cc0000; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">PER\u00cdODO DE INCUBACI\u00d3N<\/SPAN><\/B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"> <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">Se desconoce, ya que no se ha podido precisar con exactitud el momento en que se ingirieron las esporas.<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: #cc0000; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">PER\u00cdODO DE TRANSMISIBILIDAD<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-bidi-font-weight: bold; mso-ansi-language: ES\">A pesar de la excreci\u00f3n de toxina de Clostridium botulinum y gran cantidad de microorganismos en las heces de pacientes con botulismo intestinal durante semanas o meses despu\u00e9s del comienzo de la enfermedad, no se ha demostrado ning\u00fan caso de transmisi\u00f3n secundaria de persona a persona.<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: #cc0000; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">SUSCEPTIBILIDAD<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">La susceptibilidad es general. Casi todos los pacientes con botulismo del lactante (intestinal) hospitalizados tienen entre 2 semanas y 1 a\u00f1o de edad; el 94% son menores de 6 meses. Los adultos con alteraciones de la flora intestinal, bien por problemas espec\u00edficos o a antibioterapia administrada por otras causas, son susceptibles de padecer botulismo intestinal.<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: #cc0000; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">MEDIDAS DE CONTROL<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">En el caso del botulismo del lactante (intestinal) no puede adoptarse ninguna medida de preventiva especial.<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <UL style=\"MARGIN-TOP: 0cm\" type=square> <LI class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; tab-stops: list 36.0pt; mso-list: l0 level1 lfo1\"> <DIV align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">Notificaci\u00f3n inmediata de los casos presuntos y confirmados a la autoridad local de salud.<o:p><\/o:p><\/SPAN> <\/DIV> <LI class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; tab-stops: list 36.0pt; mso-list: l0 level1 lfo1\"> <DIV align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">Investigaci\u00f3n del consumo de alimentos por parte de los enfermos.<o:p><\/o:p><\/SPAN> <\/DIV> <LI class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; tab-stops: list 36.0pt; mso-list: l0 level1 lfo1\"> <DIV align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">Si existen alimentos sospechosos recuperarlos para su examen y eliminaci\u00f3n adecuados<o:p><\/o:p><\/SPAN> <\/DIV> <LI class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; tab-stops: list 36.0pt; mso-list: l0 level1 lfo1\"> <DIV align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">B\u00fasqueda de de otros posibles casos.<o:p><\/o:p><\/SPAN> <\/DIV> <LI class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; tab-stops: list 36.0pt; mso-list: l0 level1 lfo1\"> <DIV align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/DIV><\/LI><\/UL> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: #cc0000; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">TRATAMIENTO<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">El tratamiento se basa en medidas de apoyo. <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">La administraci\u00f3n de antitoxina botul\u00ednica<SPAN style=\"mso-spacerun: yes\">&nbsp; <\/SPAN>de caballo no se realiza debido al riesgo de hipersensibilidad y anafilaxia. Actualmente se est\u00e1 desarrollando una inmunoglobulina botul\u00ednica humana para el tratamiento de esta forma de botulismo.<\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"><\/SPAN>&nbsp;<\/P><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\" align=justify><SPAN style=\"FONT-SIZE: 14pt; mso-ansi-language: ES\"><o:p><FONT face=\"Times New Roman\">&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\" align=justify><st1:PersonName w:st=\"on\"><B style=\"mso-bidi-font-weight: normal\"><I style=\"mso-bidi-font-style: normal\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 14pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\">Consuelo<\/SPAN><\/I><\/B><\/st1:PersonName><B style=\"mso-bidi-font-weight: normal\"><I style=\"mso-bidi-font-style: normal\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 14pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; mso-ansi-language: ES\"> Ib\u00e1\u00f1ez Mart\u00ed, m\u00e9dico salubrista y epidemi\u00f3logo<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/I><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><o:p><\/o:p><\/SPAN>&nbsp;<\/P><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Como siempre veamos lo que nos dice nuestro manual de cabecera: El Control de las enfermedades transmisibles en el hombre. 18\u00ba edici\u00f3n. American Public Health Association, 2004 &nbsp; Es una forma de botulismo identificada por primera vez como una entidad cl\u00ednica espec\u00edfica en 1976. Ahora recomiendan que lo identifiquemos como botulismo intestinal en lugar de botulismo del lactante. El botulismo del lactante se ha confirmado en ni\u00f1os menores de 1 a\u00f1o de edad y en muy raros casos en adultos con alteraciones de la anatom\u00eda y la microflora del tubo digestivo.<\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[668],"tags":[],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":4}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/salud_publica\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77167"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/salud_publica\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/salud_publica\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/salud_publica\/wp-json\/wp\/v2\/users\/74"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/salud_publica\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77167"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/salud_publica\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77167\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/salud_publica\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/salud_publica\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/salud_publica\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}