{"id":85199,"date":"2008-02-23T13:08:00","date_gmt":"2008-02-23T13:08:00","guid":{"rendered":"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/\/universo\/archive\/2008\/02\/23\/85199.aspx"},"modified":"2010-01-22T03:46:40","modified_gmt":"2010-01-22T02:46:40","slug":"los-poderes-y-su-terror-al-imperio-de-las-masas-bruno-latour-y-las-ensenanzas-de-las-ciencias-de-la-complejidad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/universo\/2008\/02\/23\/85199","title":{"rendered":"Los Poderes y su Terror al Imperio de las Masas: Bruno Latour y las Ense\u00f1anzas de las Ciencias de la Complejidad"},"content":{"rendered":"<p><P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Century Gothic'\">?<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Continuamos analizando el punto de vista de <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Bruno Latour<\/SPAN><\/B> sobre <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">que es la \u201crealidad\u201d<\/SPAN><\/B>. Como vimos en post anteriores al analizar los argumentos de este autor en su libro \u201c<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">La Esperanza de Pandora<\/SPAN><\/B>\u201d, para \u00e9l, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">la filosof\u00eda ha ido dando un traspi\u00e9s tras otro a la hora de dar cuenta de lo que es la realidad desde Descartes y Kant hasta la fecha<\/SPAN><\/B>. Bruno explica que <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">generar una dicotom\u00eda entre el mundo exterior y nuestra mente es uno de los mayores males que han atenazado a la filosof\u00eda occidental<\/SPAN><\/B>. Del mimo modo apunta que la obsesi\u00f3n sobre como interpretar la realidad <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">esconde un p\u00e1nico oculto al poder de las turbas. Y tal miedo afecta a todo tipo de poderes<\/SPAN><\/B>, el pol\u00edtico, el religioso y, como no, al de los propios pensadores y cient\u00edficos. Latour dice que <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">toda forma de poder tiene como uno de sus principales objetivos el control sobre una masa de ciudadanos<\/SPAN><\/B> que no pasan de ser para ellos m\u00e1s que \u201c<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">despojos humanos<\/SPAN><\/B>\u201d. Considero que&nbsp;es a partir de esta premisa&nbsp;de donde Latour extrae sus m\u00e1s brillantes y originales argumentos filos\u00f3ficos y antrop\u00f3logos en el contexto de los&nbsp;denominados <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Estudios Sociales de la Ciencia<\/SPAN><\/B>. De ser cierto, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">el \u00abpoder\u00bb tiene un problema, pero el ciudadano tambi\u00e9n<\/SPAN><\/B>. El de los primeros resulta ser el propio pueblo al que intentan doblegar, mientras que&nbsp;<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">el nuestro, como ciudadanos, lo ser\u00eda por tanto el \u00abpoder\u00bb mismo que pretende manipularnos<\/SPAN><\/B>. Del mismo modo, Latour, tomando como ejemplo <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">el debate entre Calicles y S\u00f3crates<\/SPAN><\/B>, narrado en las <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">G\u00f3rgias de Plat\u00f3n<\/SPAN><\/B>, denuncia que<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\"> los argumentos esgrimidos por los que pretenden doblegar a las masas<\/SPAN><\/B>, con independencia de su origen y razones, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">incurren en las mismas falacias y triqui\u00f1uelas<\/SPAN><\/B>. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Ahora que estamos en un periodo preelectoral, dir\u00edase que nos advierte contra todos, incluidos los propios cient\u00edficos<\/SPAN><\/B>.<SPAN>&nbsp; <\/SPAN>Pero veamos cuales son los argumentos de este pensador.<SPAN>&nbsp;&nbsp; <\/SPAN><SPAN>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/SPAN><SPAN>&nbsp;&nbsp;<\/SPAN><?xml:namespace prefix = o \/><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<IMG style=\"WIDTH: 431px; HEIGHT: 256px\" height=204 src=\"\/blogs\/universo\/wp-content\/blogs.dir\/42\/files\/159\/o_manifestacion.PNG\" width=393><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><A href=\"http:\/\/cuevapaisitoquerido.blogspot.com\/\"><FONT color=#800080>Las masas y muchedumbres<\/FONT><\/A><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><A href=\"http:\/\/cuevapaisitoquerido.blogspot.com\/\"><FONT color=#800080>Fuente: Uruguayeces<\/FONT><\/A><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P><!--more--><P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><?xml:namespace prefix = o \/><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; FONT-FAMILY: 'Century Gothic'\">Como he dicho, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">dos miedos subyacen<\/SPAN><\/B> (\u2026). El primero, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">el temor de una mente-en-la-cuba que pierde su conexi\u00f3n con el mundo exterior<\/SPAN><\/B>, tiene una historia m\u00e1s breve que el segundo y nace de esta evidencia: <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">si la raz\u00f3n no gobierna, entonces la simple fuerza triunfar\u00e1<\/SPAN><\/B>. T<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">an grande es esta <\/SPAN><\/B><\/SPAN><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(51,102,255); FONT-FAMILY: 'Century Gothic'\">?amenaza que se utilizan impunemente todo tipo de expedientes pol\u00edticos<\/SPAN><\/B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; FONT-FAMILY: 'Century Gothic'\"> contra aquellos que est<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; FONT-FAMILY: 'Century Gothic'\">\u00e1n bajo sospecha de abogar por el uso de la fuerza contra la raz\u00f3n. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Pero, \u00bfde donde procede esta llamativa oposici\u00f3n entre el campo de la raz\u00f3n y el de la fuerza? Proviene de un antiguo y venerable debate, <\/SPAN><\/B>un debate que probablemente se desarrolla en muchos lugares, pero que se <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">escenifica con la mayor claridad e influencia en el Gorgias plat\u00f3nico<\/SPAN><\/B>. En este di\u00e1logo, que examinar\u00e9 con mayor detenimiento en los cap\u00edtulos 7 y 8, <B><SPAN style=\"COLOR: green\">S\u00f3crates, el verdadero cient\u00edfico<\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">, se enfrenta a Calicles, otro de esos monstruos que deben ser entrevistados con el fin de dejar bien patente su disparatada charla<\/SPAN><\/B>, esta vez no en las orillas de un lago brasile\u00f1o sino en el \u00e1gora de Atenas. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">S\u00f3crates dice a Calicles<\/SPAN><\/B>: \u00abNo has prestado atenci\u00f3n al gran poder que la igualdad geom\u00e9trica tiene entre los dioses y los hombres, y esa desatenci\u00f3n a la geometr\u00eda te ha llevado a creer que <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">uno debe intentar procurarse una parte desproporcionada en <\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: green\">el reparto de las cosas<\/SPAN><\/B>\u00bb (508a). <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; FONT-FAMILY: 'Century Gothic'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; FONT-FAMILY: 'Century Gothic'\">Sin duda, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Calicles<\/SPAN><\/B> es un experto en cuanto a desproporciones. &lt;&lt;Yo creo\u00bb, alardea en lo que es <B><SPAN style=\"COLOR: green\">una anticipaci\u00f3n del darwinismo social<\/SPAN><\/B>, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">\u00abque basta con observar la naturaleza para encontrar evidencias de que est\u00e1 bien que l<\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: green\">os mejores obtengan mayor beneficio en el reparto<\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\"> que los peores [ .. .]. El hombre superior debe dominar al inferior y tener m\u00e1s que \u00e9l\u00bb<\/SPAN><\/B> (\u2026) <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">El Poder instaura el Derecho<\/SPAN><\/B>, admite Calicles (\u2026) <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Tal como ambos protagonistas se apresuran a se\u00f1alar, deben considerarse al menos dos tipos de Poder: el de Calicles y el de la muchedumbre de los atenienses<\/SPAN><\/B>. \u00ab\u00bfQu\u00e9 otra cosa crees que he estado diciendo?\u00bb, pregunta Calicles. \u00abLa ley consiste en las <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">afirmaciones hechas por una asamblea de esclavos y otras variadas formas de despojos humanos<\/SPAN><\/B>, todos los cuales <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">podr\u00edan ser completamente despreciados si no fuese por el hecho de que disponen de fuerza f\u00edsica (\u2026) <\/SPAN><\/B>el asunto no se reduce simplemente a la oposici\u00f3n entre la fuerza y la raz\u00f3n, el Poder y el Derecho, sino al Poder del solitario patricio frente a la superior fuerza de la masa. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">\u00bfC\u00f3mo podr\u00eda anularse la fuerza conjunta del pueblo de Atenas? <\/SPAN><\/B>\u00ab\u00bf\u00c9sa es pues tu posici\u00f3n\u00bb, ironiza S\u00f3crates:<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\"> \u00abuna sola persona inteligente est\u00e1 pr\u00e1cticamente obligada a ser superior a diez mil necios; el poder pol\u00edtico debe pertenecerle y los otros han de ser sus s\u00fabditos<\/SPAN><\/B>; y es pertinente que alguien que detenta el poder pol\u00edtico tenga m\u00e1s que sus s\u00fabditos\u00bb (\u2026.). <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Cuando Calicles habla de la fuerza bruta, se refiere a una fuerza moral heredada, superior a la de diez mil brutos<\/SPAN><\/B>. <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Y en verdad que<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\"> no han cambiado tanto las cosas desde la cultura ateniense. \u00bfAlguien lo duda? \u00bfDe verdad hay que poner ejemplos?<\/SPAN><\/B> <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Pocas o ninguna han sido las civilizaciones que han respetado los derechos de los ciudadanos<\/SPAN><\/B> y por lo tanto raramente las revueltas populares que no han sido aplastadas, con la excepci\u00f3n de la revoluci\u00f3n francesa y pocas m\u00e1s. Pero <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">da igual ya hablemos de comunismo o de dictaduras fascistas, al final tan solo unos pocos han ostentado el poder,<\/SPAN><\/B> llev\u00e1ndose la mayor parte del pastel y <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">generando brutales desigualdades en la distribuci\u00f3n de la riqueza. \u00bfY que decir de los integrismos religiosos, y aun m\u00e1s, de las propias democracias?<\/SPAN><\/B> <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: rgb(51,102,255); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Basta con analizar la distribuci\u00f3n de la riqueza por pa\u00edses y la de los ciudadanos en el seno de cada Estado. Todas ellas, una vez m\u00e1s, siguen las reiteradas<\/SPAN><\/B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"> <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2005\/12\/29\/11299.aspx\"><FONT color=#800080>curvas de Willis<\/FONT><\/A>. En otras palabras, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">unos pocos acaparan mucho y la inmensa mayor\u00eda no tienen casi nada<\/SPAN><\/B>. Y en tierra de nadie se encuentran las denominadas <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">clases medias<\/SPAN><\/B>, esas que s\u00f3lo adquieren una aut\u00e9ntica relevancia en algunos pa\u00edses ricos que no se encuentran obligados a defender sus imperios. Nos encontramos as\u00ed en <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/08\/01\/71004.aspx\"><FONT color=#800080>una cascada jer\u00e1rquica de curvas de Willis que se asemejan a una estructura fractal<\/FONT><\/A>. Recordemos que <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">ambos constructos son huellas de la presencia de sistemas complejos<\/SPAN><\/B>. Pero sigamos con Latour, antes de ver que podemos extraer de provecho a la hora de analizar tan espinoso problema. <SPAN>&nbsp;<\/SPAN><SPAN>&nbsp;<\/SPAN><SPAN>&nbsp;<\/SPAN><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; FONT-FAMILY: 'Century Gothic'\">?Pero, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">\u00bf<\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: green\">es justo que S\u00f3crates ironice a costa de Calicles?<\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\"> \u00bfQu\u00e9 tipo de desproporci\u00f3n pone S\u00f3crates en pr\u00e1ctica? \u00bfQu\u00e9 tipo de poder est\u00e1 tratando de esgrimir? El Poder por el que opta S\u00f3crates es el poder de<\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: green\"> la raz\u00f3n<\/SPAN><\/B>, \u00abel poder de la igualdad geom\u00e9trica\u00bb, la fuerza que \u00abgobierna a los dioses y a los hombres\u00bb, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">un poder <\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: green\">que \u00e9l conoce y que Calicles y la masa ignoran<\/SPAN><\/B>. Hay aqu\u00ed, como veremos, una segunda peque\u00f1a pega, ya que <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">existen dos fuerzas de la raz\u00f3n<\/SPAN><\/B>, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">una dirigida contra Calicles<\/SPAN><\/B>, elemento ideal de contraste, y otra de direcci\u00f3n oblicua, cuyo objeto es invertir el equilibrio de poder entre S\u00f3crates y el resto de los atenienses. <B><SPAN style=\"COLOR: green\">Tambi\u00e9n S\u00f3crates est\u00e1 buscando una fuerza capaz de anular la de los \u00abdiez mil necios<\/SPAN><\/B><SPAN style=\"COLOR: green\">\u00bb. T<B>ambi\u00e9n \u00e9l trata de obtener la mejor parte<\/B><\/SPAN>. \u00a1SU \u00e9xito al invertir el equilibrio de fuerzas es tan extraordinario que, en la parte final del Gorgias, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">presume de ser \u00abel \u00fanico verdadero hombre de Estado de Atenas\u00bb, el solitario ganador de la mayor tajada de todas<\/SPAN><\/B>, (\u2026.)S\u00f3crates ridiculiza a los m\u00e1s famosos pol\u00edticos atenienses, Pericles incluido, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">y s\u00f3lo \u00e9l, provisto del \u00abpoder de la igualdad geom\u00e9trica\u00bb, ser\u00e1 quien gobierne a los ciudadanos de la polis incluso despu\u00e9s de muerto. S\u00f3crates es uno de los primeros en la extensa historia literaria de los cient\u00edficos locos<\/SPAN><\/B>. <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; FONT-FAMILY: 'Century Gothic'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; FONT-FAMILY: 'Century Gothic'\">\u00abPor si no fuera suficiente con tener que soportar su chapucera historia de la filosof\u00eda moderna\u00bb, podr\u00e1 quejarse el lector, \u00ab\u00bftiene usted encima que arrastramos hasta la \u00e9poca de los griegos para dar cuenta de (\u2026) Me temo que ambos rodeos eran necesarios, ya que s\u00f3lo ahora los dos hilos, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">las dos amenazas, pueden anudarse para explicar las preocupaciones<\/SPAN><\/B>. \u00danicamente tras estas digresiones puedo al fin, eso espero, exponer mi posici\u00f3n con claridad. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Para esquivar la amenaza del imperio de las masas, que ser\u00eda el imperio de lo inferior, lo monstruoso y lo inhumano, hemos de depender de algo que no tenga origen humano<\/SPAN><\/B>, que no presente vestigios de humanidad, algo que se encuentre pura, ciega y fr\u00edamente fuera de la Ciudad. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">La <\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: green\">idea de un mundo completamente exterior con la que han so\u00f1ado los epistem\u00f3logos es el \u00fanico modo<\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">, piensan los moralistas,<\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: green\"> de evitar ser v\u00edctima del imperio de las masas. S\u00f3lo la inhumanidad anular\u00e1 a la inhumanidad<\/SPAN><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">. \u00bfPero c\u00f3mo es posible imaginar un mundo exterior? \u00bfAlguien ha visto en alguna ocasi\u00f3n semejante rareza?<\/SPAN><\/B> No hay problema. Haremos del mundo un espect\u00e1culo que se ve desde dentro<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Retornaremos al dilema derivado de la dicotom\u00eda mundo exterior-mundo interior en otro post (aunque ya hemos hablado de \u00e9l en varios de otros anteriores, enlazados abajo sobre el pensamiento de Bruno)<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">. Analicemos ahora el problema desde el \u00e1ngulo que Latour soslaya<\/SPAN><\/B>. Me refiero <B><SPAN style=\"COLOR: green\">al poder de las fuerzas de la naturaleza<\/SPAN><\/B>, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">que <\/SPAN><\/B>las huellas aludidas de <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">las ciencias de la complejidad insin\u00faan<\/SPAN><\/B>. <SPAN>&nbsp;<\/SPAN><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">\u00bf<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/02\/05\/12921.aspx\"><FONT color=#800080>Es trivial desde el punto de<\/FONT><\/A> <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">vista de la f\u00edsica y las matem\u00e1ticas la ubicuidad de las<\/SPAN><\/B> <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/01\/15\/57316.aspx\"><FONT color=#800080>Curvas de Willis<\/FONT><\/A>?. Pues no, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">no parece ser un tema nada trivial<\/SPAN><\/B>. He hablado con expertos de ambas disciplinas al respecto. Estos han confirmado mis sospechas. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">No existe ninguna raz\u00f3n \u201caparente\u201d como para no detectar en<\/SPAN><\/B> <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/12\/06\/80417.aspx\"><FONT color=#800080>la naturaleza<\/FONT><\/A>, artefactos humanos, estructuras sociales, desarrollo econ\u00f3mico, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/10\/25\/47839.aspx\"><FONT color=#800080>constructos mentales<\/FONT><\/A>, conectividad de las redes sociales en <A href=\"http:\/\/convergence.blogs.ie.edu\/archives\/2005\/12\/la_ley_de_dollo.php\"><FONT color=#800080>Internet<\/FONT><\/A>, etc. <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2008\/01\/13\/82335.aspx\"><FONT color=#800080>distribuciones estad\u00edsticas m\u00e1s equitativas<\/FONT><\/A> <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">que de las que da cuenta la Curva de Willis<\/SPAN><\/B> (geom\u00e9tricas, logar\u00edtmicas, potenciales y logaritmo normales u otras muy emparentadas). <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Pero all\u00ed est\u00e1n, en todos esos universos visibles e invisibles<\/SPAN><\/B>. Habr\u00e1 pues que contemplar a <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">las fuerzas que organizan la naturaleza, as\u00ed como las que optimizan el flujo de materia energ\u00eda e informaci\u00f3n<\/SPAN><\/B>.<SPAN>&nbsp; <\/SPAN>Pues bien, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">siempre topamos con las curvas de Willis<\/SPAN><\/B>.<SPAN>&nbsp; <\/SPAN><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<IMG style=\"WIDTH: 432px; HEIGHT: 381px\" height=1498 src=\"\/blogs\/universo\/wp-content\/blogs.dir\/42\/files\/189\/o_Curva%20de%20Willis%20suelos%20egeo.JPG\" width=1913><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Curva de Willis<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: rgb(51,102,255); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Si en verdad somos materia<\/SPAN><\/B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">, materia viva, pero al fin y al cabo materia, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">y<\/SPAN><\/B> si del mismo modo <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">nos vemos obligados a seguir las fuerzas de la naturaleza<\/SPAN><\/B>, ya somos parte de ella, evidentemente <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">llegamos a la paradoja sobre la imposibilidad \u201cf\u00edsica\u201d de alcanzar estructuras sociales muy equitativas<\/SPAN><\/B>. Abajo, la multitud vociferante de la plebe y conforme subimos en la \u201cjerarqu\u00eda social, cada vez menos y menos individuos con m\u00e1s poder y riqueza. Si inevitablemente las cosas ocurren as\u00ed, si no se topa con otro tipo de soluciones estructurales que no constituyan sistemas jer\u00e1rquicos de otra \u00edndole el problema es muy serio; tanto como para desanimar a iniciar cualquier tipo de cambio. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Desde tal conjetura, deducir\u00edamos un inevitable fracaso del marxismo a la hora de repartir justicia social<\/SPAN><\/B>. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">El hecho de que todas las estructuras sociales de las civilizaciones adquieran una forma piramidal como la esbozada deber\u00eda hacernos reflexionar<\/SPAN><\/B>. De acuerdo a las <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">ciencias de la complejidad<\/SPAN><\/B>, los sistemas adquieren a lo largo de su evoluci\u00f3n estructuras m\u00e1s complejas (<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/10\/10\/45736.aspx\"><FONT color=#800080>Ley de Dollo<\/FONT><\/A>), mientras que estas son mayoritariamente jer\u00e1rquicas a la hora de solventar ciertas familias de procesos gen\u00e9ricos, con independencia de la naturaleza del sistema analizado. Por tanto, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">una lucha por la igualdad se torna en otra contra natura<\/SPAN><\/B>. Como corolario <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">las turbas siempre saldr\u00edan perdiendo<\/SPAN><\/B>, mientras que unos pocos se repartir\u00e1n ineludiblemente la mayor parte del pastel. \u00a1Mal asunto verdad!: ser\u00eda como ir en busca del Santo Grial. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">\u00bfPero no hay soluci\u00f3n a esta barrera que se alza imponente delante de nosotros?: Posiblemente s\u00ed. Aunque<\/SPAN><\/B> no podamos alcanzar la plena equitatividad, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">la curva de Willis da cuenta de varias distribuciones estad\u00edsticas con distinto grado de distribuci\u00f3n de la riqueza-abundancia. \u00bfCu\u00e1l es la m\u00e1s equitativa?<\/SPAN><\/B><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">El famoso ec\u00f3logo matem\u00e1tico y epidemi\u00f3logo <A href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Robert_May,_Baron_May_of_Oxford\"><FONT color=#800080>Sir. Rober May<\/FONT><\/A>, mostr\u00f3 como la<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\"> distribuci\u00f3n de la riqueza entre los a\u00f1os 60 y 80 <\/SPAN><\/B>pas\u00f3 de ajustarse a una lognormal a otra logar\u00edtmica o geom\u00e9trica. Y al hacerlo detect\u00f3 una distribuci\u00f3n menos equitativa de la riqueza y la <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">p\u00e9rdida de poder de las clases medias<\/SPAN><\/B> de aquel pa\u00eds. S<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">i analiz\u00e1ramos los devastadores efectos de la globalizaci\u00f3n llegar\u00edamos a conclusiones similares<\/SPAN><\/B>.<SPAN>&nbsp; <\/SPAN><B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">La distribuci\u00f3n estad\u00edstica m\u00e1s equitativa que encubre la curva de Willis resulta ser el <\/SPAN><\/B><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/01\/06\/11653.aspx\"><FONT color=#800080>denominado modelo de palo quebrado<\/FONT><\/A> (tambi\u00e9n conocido por \u201cbast\u00f3n roto\u201d u otro semejante). Pues bien, se da el caso que, aunque no es muy frecuente, si aparece en la naturaleza y <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">es mucho m\u00e1s equitativo que todas (o casi todas) las estructuras sociales y modelos de distribuci\u00f3n de la riqueza que hoy padecemos. Quiz\u00e1s fuera&nbsp;este el objetivo al que deber\u00edamos apuntar<\/SPAN><\/B>. <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<IMG style=\"WIDTH: 198px; HEIGHT: 245px\" height=324 src=\"\/blogs\/universo\/wp-content\/blogs.dir\/42\/files\/159\/o_Robert%20May.PNG\" width=236><IMG height=245 src=\"\/blogs\/universo\/wp-content\/blogs.dir\/42\/files\/159\/o_Robert%20May%20Libro.gif\" width=159><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><A href=\"http:\/\/www.broad.mit.edu\/cgi-bin\/news\/display_news.cgi?id=3961\"><FONT color=#800080>Sir Robert May<\/FONT><\/A><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: rgb(51,102,255); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Acierta Bruno Latour<\/SPAN><\/B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"> al enfatizar que <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">la esencia del Darwinismo Social se encuentra en la fren\u00e9tica lucha de los poderes contra el imperio de las masas<\/SPAN><\/B>. Y aqu\u00ed reside el \u00e9xito que lleg\u00f3 a alcanzar la <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Teor\u00eda darviniana de la Evoluci\u00f3n<\/SPAN><\/B>, por cuanto<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\"> justificaba la terrible explotaci\u00f3n de la plebe<\/SPAN><\/B> por la&nbsp;burgues\u00eda de UK en el&nbsp;<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">siglo XIX<\/SPAN><\/B>. En otras palabras, hablamos de la denominada <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">revoluci\u00f3n industrial (equiparable a la que sufren hoy los ciudadanos de los pa\u00edses emergentes)<\/SPAN><\/B>. <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/08\/24\/59275.aspx\"><FONT color=#800080>Pedro Koprotkin<\/FONT><\/A> propuso una visi\u00f3n de la evoluci\u00f3n mucho menos agresiva, pero fue arrinconada r\u00e1pidamente en el ba\u00fal de los recuerdos. <SPAN>&nbsp;<\/SPAN><SPAN>&nbsp;<\/SPAN><SPAN>&nbsp;<\/SPAN><SPAN>&nbsp;&nbsp;<\/SPAN><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><IMG style=\"WIDTH: 433px; HEIGHT: 380px\" height=397 src=\"\/blogs\/universo\/wp-content\/blogs.dir\/42\/files\/189\/o_Modelo%20de%20palo%20quebrado.jpg\" width=448><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><A href=\"http:\/\/www.biology-direct.com\/content\/2\/1\/2\"><FONT color=#800080>Modelo de Palo Quebrado<\/FONT><\/A><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: rgb(51,102,255); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Si los poderes quieren aplastar al ciudadano, nosotros&nbsp;tenemos el derecho a defendernos y buscar un modelo de sociedad m\u00e1s justo<\/SPAN><\/B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">, basado en principios cient\u00edficos y epist\u00e9micos distintos, como los que <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/08\/24\/59275.aspx\"><FONT color=#800080>propusimos en este post<\/FONT><\/A>.<SPAN>&nbsp; <\/SPAN><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: rgb(51,102,255); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Lamentablemente<\/SPAN><\/B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">, en mi opini\u00f3n, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Latour no consider\u00f3 estas&nbsp;leyes de la naturaleza&nbsp;en su discurso<\/SPAN><\/B>. De cualquier modo, personalmente <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">comparto su visi\u00f3n acerca del&nbsp;\u00abel imperio de las masas\u00bb<\/SPAN><\/B>. El Poder, proceda de donde proceda considera que \u201c<B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">no nos pueden dejar solos\u201d, pero nosotros deber\u00edamos hacer lo mismo. Las nuevas redes sociales creadas en Internet pueden y deben ser \u201cobservatorios\u201d desde los que las turbas controlemos a los que nos quieren doblegar<\/SPAN><\/B>. Creo que el mensaje est\u00e1 claro: \u00bfno? <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Finalmente, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">os dejo una tarea <\/SPAN><\/B>que resulta ser menos tonta de lo que en un principio pudiera parecer. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">Imagin\u00e9monos que tales \u201cPoderes\u201d concedieran un solo deseo<\/SPAN><\/B>, o quiz\u00e1s tres, <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">a nosotros, chusma indeseable<\/SPAN><\/B>. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">\u00bfCu\u00e1l<\/SPAN><\/B>es <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">podr\u00edamos elegir para defendernos de sus insaciables pretensiones?<\/SPAN><\/B> De ser uno, yo dir\u00eda que \u201cLa Carta de los Derechos humanos\u201d. De ser tres sugerir\u00eda que, adem\u00e1s de aquella, la de los ni\u00f1os y la mujer. <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">De acceder habr\u00edan ca\u00eddo en su propia trampa<\/SPAN><\/B>. L\u00e9anlo(s) de nuevo (si no lo han hecho todav\u00eda) <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">e imag\u00ednense que les oblig\u00e1ramos a que los cumplieran a raja tabla.<SPAN>&nbsp;<\/SPAN>Les aseguro que vivir\u00edamos en <SPAN>&nbsp;<\/SPAN>un mundo menos \u201cinhumano\u201d. \u00bfPor qu\u00e9 creen que ning\u00fan pa\u00eds del mundo los cumple, incluso los denominados democr\u00e1ticos?<\/SPAN><\/B> <SPAN>&nbsp;<\/SPAN><SPAN>&nbsp;<\/SPAN><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: rgb(51,102,255); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Pid\u00e1mosles este \u201cRegalo de Reyes\u201d a nuestros pol\u00edticos en campa\u00f1a electoral<\/SPAN><\/B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">. Con toda seguridad alegar\u00edan que ya los tenemos. Efectivamente que los tenemos. Lo que ocurre es que ellos los incumplen una y otra vez, al fin y al cabo <B><SPAN style=\"COLOR: rgb(51,102,255)\">somos la plebe a la que parasitar, no a la que defender<\/SPAN><\/B>. <o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><B><SPAN style=\"COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Juan Jos\u00e9 Ib\u00e1\u00f1ez<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: green; FONT-FAMILY: 'Cracked Johnnie'\">Continuar\u00e1<\/SPAN><\/B><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: green\">\u2026\u2026<\/SPAN><\/B><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: green; FONT-FAMILY: 'Cracked Johnnie'\">.<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><B><SPAN style=\"FONT-SIZE: 9pt; COLOR: green; FONT-FAMILY: 'Cracked Johnnie'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: center; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\" align=center><B><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: green; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Sumario de los post editados en \u201cCurso B\u00e1sico sobre Filosof\u00eda y Sociolog\u00eda de la Ciencia hasta este post (pinchar en los n\u00fameros para desplegar los post)<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/B><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 10pt; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p>&nbsp;<\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/09\/21\/42563.aspx\">\u00bfQu\u00e9 es esa cosa llamada Ciencia?<\/A><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/10\/08\/45363.aspx\"><FONT color=#800080>El M\u00e9todo Cient\u00edfico<\/FONT><\/A><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(34,34,34); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/12\/09\/54549.aspx\">Curso B\u00e1sico sobre Filosof\u00eda y Sociolog\u00eda de la Ciencia<\/A><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(34,34,34); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2005\/12\/20\/11008.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">Reduccionismo Epistemol\u00f3gico<\/SPAN><\/A><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">Ciencia e Inducci\u00f3n<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(34,34,34); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"> [<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/12\/09\/54568.aspx\">1<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/12\/13\/55116.aspx\">2<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/12\/17\/55441.aspx\">3<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/12\/17\/55451.aspx\">4<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/12\/22\/55811.aspx\">5<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/12\/23\/55843.aspx\">6<\/A>,<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"> <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2006\/12\/24\/55882.aspx\">7<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/01\/03\/56466.aspx\">8<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/01\/04\/56523.aspx\">9<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/01\/06\/56646.aspx\">10<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(34,34,34); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/01\/06\/56646.aspx\">11<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/01\/27\/58211.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">12<\/SPAN><\/A>,<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/01\/28\/58262.aspx\"> 13<\/A>,]<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">El C\u00edrculo de Viena y el Positivismo L\u00f3gico <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/08\/04\/71181.aspx\">41<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">]<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">Filosof\u00eda de Karl Poper: El Falsacionismo<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(34,34,34); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"> [<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/02\/03\/58614.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">14<\/SPAN><\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/02\/10\/59009.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">15<\/SPAN><\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/02\/10\/59010.aspx\">16<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/02\/17\/59475.aspx\">19<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/02\/24\/59924.aspx\">20<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/03\/03\/60326.aspx\">21<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/03\/10\/60880.aspx\">23<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/03\/17\/61558.aspx\">24<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/03\/23\/62137.aspx\">25<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/03\/23\/62145.aspx\"><FONT color=#800080>26<\/FONT><\/A>]<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">Filosof\u00eda de la Teor\u00eda de la Evoluci\u00f3n y Sociedad <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(34,34,34); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><SPAN>&nbsp;&nbsp;<\/SPAN>[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/02\/14\/59275.aspx\">17<\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/02\/14\/59285.aspx\"><FONT color=#800080>18<\/FONT><\/A>],<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">Naturaleza y ense\u00f1anza de la Ciencia<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"> [<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/03\/03\/60332.aspx\">22<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">]<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/04\/01\/62705.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">Las Teor\u00edas Cient\u00edficas Como Estructuras Complejas<\/SPAN><\/A><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">La Filosof\u00eda de Imre Lakatos<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><SPAN>&nbsp; <\/SPAN>[<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/04\/15\/63581.aspx\">28<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">, <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/04\/21\/64084.aspx\">29<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">, <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/04\/28\/64566.aspx\">30<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">, <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/05\/05\/64981.aspx\">31<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">, <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/05\/12\/65443.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">32<\/SPAN><\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">]<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">La Filosof\u00eda de Thom\u00e1s Kuhn<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"> <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/05\/19\/65903.aspx\">33<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">,<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/05\/26\/66445.aspx\"> 34<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">, <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/06\/02\/66914.aspx\">35<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">, <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/06\/10\/67410.aspx\">36<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">,<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/06\/17\/67885.aspx\"> 37<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">]<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">Filosof\u00edas Radicales de la Ciencia: Feyerabend y m\u00e1s<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(51,102,255); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"> <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><SPAN>&nbsp;<\/SPAN><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/07\/08\/69567.aspx\">38<\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">]<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">Filosof\u00eda de la Ciencia versus filosof\u00edas cient\u00edficas<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"> [<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/07\/20\/70329.aspx\"><FONT color=#800080>39<\/FONT><\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">]<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">\u00bfEs la mente fractal?<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"> [<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/08\/01\/71004.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">40<\/SPAN><\/A><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">]<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=standaard style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">\u00bfFilosof\u00eda Cu\u00e1ntica?&nbsp;<\/SPAN><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/08\/12\/71613.aspx\"><FONT color=#800080>42<\/FONT><\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(34,34,34); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Seredipidad o Serendipia y la L\u00f3gica de los Descubrimientos Cient\u00edficos <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/10\/20\/76837.aspx\">43<\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">El Dudoso Estatus de los Ciencia Modelos de Simulaci\u00f3n Predicativos <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/10\/27\/77520.aspx\">44<\/A>]<o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">Filosof\u00eda de la Tecnolog\u00eda y Ortega y Gasset<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"> [<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/11\/03\/78003.aspx\">45<\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 9pt; COLOR: rgb(34,34,34)\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Los Conceptos y Sus Limitaciones: Vivir en la Incertidumbre <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/11\/10\/78477.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">46<\/SPAN><\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Nominalismo, Realismo y Conceptualismo: Sobre el significado de concepto <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/11\/17\/78925.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">47<\/SPAN><\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Pensamiento Anal\u00f3gico y Pensamiento Digital: Acerca de lo Continuo y lo Discreto <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/11\/25\/79544.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">48<\/SPAN><\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/12\/01\/80077.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">El Discurso Cient\u00edfico,&nbsp;Conceptos Contrarios y&nbsp;Jean-Marc L\u00e9vy-Leblond<\/SPAN><\/A> <\/SPAN><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(34,34,34); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">[<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(34,34,34); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/12\/01\/80077.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">49<\/SPAN><\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(34,34,34); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Sobre Ciencia, Filosof\u00eda de la ciencia y religi\u00f3n&nbsp;:<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"> [<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/12\/08\/80527.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">50<\/SPAN><\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Clasificaciones, la Percepci\u00f3n del Mundo y el Progreso Acumulativo de la Ciencia <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/12\/23\/81275.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">51<\/SPAN><\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=FR style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">El Concepto de Especie, Tipos de Suelo y la Filosof\u00eda de la Ciencia: Realismo Promiscuo <\/SPAN><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/12\/23\/81275.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">52<\/SPAN><\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">N\u00fameros m\u00e1gicos <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2007\/12\/28\/81441.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">53<\/SPAN><\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Bruno Latour y los Estudios Sociales de la Ciencia<\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 10pt; COLOR: rgb(34,34,34); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"> <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2008\/01\/05\/81875.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">54<\/SPAN><\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2008\/01\/12\/82262.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">55<\/SPAN><\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2008\/02\/02\/83717.aspx\"><FONT color=#800080>58<\/FONT><\/A>, <A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2008\/02\/16\/84625.aspx\"><FONT color=#800080>59<\/FONT><\/A>, 60]<\/SPAN><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Reduccionismo epistemol\u00f3gico y ontol\u00f3gico (las teor\u00edas del todo)<\/SPAN><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"> <\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\">[<A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2008\/01\/19\/82675.aspx\"><SPAN style=\"COLOR: purple\">56<\/SPAN><\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P> <P class=MsoNormal style=\"BACKGROUND: white 0% 50%; MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial\"><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: blue; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\">Sobre lo continuo y lo contiguo <\/SPAN><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><SPAN>&nbsp;<\/SPAN><\/SPAN><SPAN style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: black; FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'; LETTER-SPACING: -0.15pt\"><A href=\"http:\/\/weblogs.madrimasd.org\/universo\/archive\/2008\/01\/27\/83378.aspx\"><FONT color=#800080>[57<\/FONT><\/A>]<\/SPAN><SPAN lang=ES-TRAD style=\"FONT-SIZE: 8pt; COLOR: rgb(204,0,0); FONT-FAMILY: 'Comic Sans MS'\"><o:p><\/o:p><\/SPAN><\/P><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>?Continuamos analizando el punto de vista de Bruno Latour sobre que es la \u201crealidad\u201d. Como vimos en post anteriores al analizar los argumentos de este autor en su libro \u201cLa Esperanza de Pandora\u201d, para \u00e9l, la filosof\u00eda ha ido dando un traspi\u00e9s tras otro a la hora de dar cuenta de lo que es la realidad desde Descartes y Kant hasta la fecha. Bruno explica que generar una dicotom\u00eda entre el mundo exterior y nuestra mente es uno de los mayores males que han atenazado a la filosof\u00eda occidental. Del mimo modo apunta que la obsesi\u00f3n sobre como interpretar la\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[609,586,616],"tags":[],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":4}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/universo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85199"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/universo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/universo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/universo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/universo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=85199"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/universo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":134605,"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/universo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85199\/revisions\/134605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/universo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=85199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/universo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=85199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.madrimasd.org\/blogs\/universo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=85199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}