David ByN¿Cual es la estructura humana más fácilmente distinguible desde el espacio? ¿Qué llama la atención, qué destaca sobre blancos, azules y marrones, sobre el mármol azulado de nuestro planeta?

Proyección de la superficie de nuestro planeta. ¿Cuál es la estructura artificial más fácilmente identificable sobre ella? (crédito NASA). Se puede encontrar una imagen en alta resolución aquí.

Si una nave alienígena se acercase a la Tierra, ¿qué vislumbraría primero? ¿qué estructura humana destacaría sobre el resto?

Hagamos un viaje inverso al que realizamos hace unos cuantos días. En ”Ese pálido punto azul” vimos a la Tierra desde los confines del Sistema Solar, desde las inmediaciones de Marte y desde naves orbitando en torno a la Luna. Según nos acercamos a nuestro planeta, según la resolución espacial mejora y podemos apreciar más detalles sobre su superficie, se nos revela la presencia de océanos y continentes, de nubes cambiantes, de luces nocturnas. Sin embargo, durante el día, ¿qué veríamos desde más cerca?

Siempre he oído decir que la Gran Muralla china se levantaba como un ejemplo a la tenacidad humana. O las grandes pirámides del antiguo Egipto (también habría quien vería en estas construcciones un monumento a la miseria y al lado más obscuro del ser humano, levantadas como están sobre los hombros de miles de esclavos [1]). Sin embargo …


Europa, el Mediterráneo, Oriente Próximo y Siberia, cubiertos por la nieve. Sin embargo, el punto blanco en el sudeste español corresponde a otro substrato altamente reflectante: el plástico de los invernaderos de Almeria (crédito NASA/Visible Earth). Se puede encontrar una imagen en alta resolución aquí, donde se aprecia mucho mejor el efecto de  los invernaderos.

Hace unas semanas, compartiendo mesa con Michael López-Alegría, astronauta de la NASA nacido en Madrid, me sorprendió la respuesta que nos dio. Michael fue comandante de la estación espacial internacional (ISS) durante la misión XIV. Estuvo allí desde septiembre de 2006 hasta abril de este año, durante casi siete meses. Su respuesta fue clara: los campos de invernaderos de Almería, en el sudeste español.

En la imagen de Europa que adjunto casi diría que se vislumbra. No queda ninguna duda cuando se observa con más detalle la península Ibérica. Los campos se muestran como una mancha blanquecina en la parte inferior, en la costa española.


La península Ibérica, con nieve en la cadena montañosa de los Pirineos, que separa España de Francia (crédito NASA/Visible Earth). Se puede encontrar una imagen en alta resolución aquí.

Son miles de hectáreas (desde 20,000 hasta 70,000 he leído) cubiertas por plástico, donde se producen en invernaderos diversas cosechas  de frutas tropicales  pimientos, tomates, calabacines, sandías, melones y otros productos  hortofrutícolas, principalmente dedicados al mercado español y europeo. La zona es prácticamente un desierto, en la que  llueve de manera muy escasa. De hecho, cerca de allí se localiza un verdadero desierto (es una de las razones por las cuales el observatorio hispano-alemán de Calar Alto está situado en las proximidades). La producción depende de acuíferos subterráneos, de difícil substitución una vez que se agotan. El desarrollo de esta zona se ha producido en muy pocos años, principalmente por la conversión de parcelas pequeñas en invernaderos por parte de sus propietarios, según tengo entendido. La zona es tan fácilmente distinguible debido a que el plástico tiene una alta reflectividad, un albedo alto, que decimos los astrónomos.


Los campos de invernaderos en Almería (crédito NASA/Visible Earth). Se puede encontrar una imagen en alta resolución aquí.

Me sigue sorprendiendo ver la imagen, ver lo rápido que podemos transformar el entorno y dejar una marca tan visible. En buena medida me apena. Comprendo que miles de personas viven de la actividad económica desarrollada en la zona y supongo que muchos de los tomates o frutas que yo, como otros millones de europeos, como fuera de temporada, provienen de estos invernaderos. Pero creo que un desarrollo así no es sostenible, especialmente en un lugar donde el bien más precioso, el agua, escasea de manera tan obvia. Y será bastante peor en el futuro, a tenor de las predicciones sobre los efectos del cambio climático sobre España.

PD (2007/XI/26):
He tenido la curiosidad de ir a Visible Earth, el servidor de NASA de imágenes tomadas desde satélites, para ver si, en efecto, las tierras ganadas al mar en Holanda se ven fácilmente. Pues no, no se distingue del entorno. Como prueba, la imágen de los Paises Bajos, el norte de Francia y el sudeste del Reino Unido. Hay varias versiones a diferente resolución.

PD II (2007/XI/27):
Sobre La Gran Muralla China y su visibilidad desde el espacio. Las piramides de Giza, sin embargo, si se ven conrelativamente facilidad desde la ISS.

PD III (2007/XI/05):
La estructura viva más fácilmente detectable desde el espacio

PD IV: (2014/12/09):

Actualización en OpenMind

La estructura artificial más fácilmente detectable desde el espacio

Versión en inglés:

The most easily-detectable structure from space

 

PD V: (2015/09/12)

Nota [1]: En el Egipto faraónico todo el mundo era técnicamente un esclavo del faraón.  Más en: Cantor, N.F.,
The Civilization of the Middle Ages: A Completely Revised and Expanded Edition of Medieval History“,
Harper Perennial (1993), página 2.

 

ENLACES:


Página principal del “Cuaderno de Bitácora Estelar”

Compartir:

478 comentarios

  1. E-ticaret sitesine sahip olan firmalar ürünlerini daha fazla kişiye ulaştırarak pazar ağlarını genişletirken, web sitelerinde yer alan seo uyumlu makalelerin de yardımı ile arama motorlarında üst sıralarda yer almaktadır. Böylece firmalar reklam vermeden ve çok daha düşük maliyetle yeni müşterilere ulaşabilmektedirler. E-ticaret sitesi kurmak kolay bir işlem değildir ve pek çok ince detayı içinde barındırır.
    E-ticaret sitesi

  2. Sade tereyağı, içerisinde tuzsuz ve su gibi katkı maddeleri bulunmadığı için diğer tereyağı kategorilerine göre daha çok tercih edilir. Ancak bu tuz suyu doğru yöntemlerle uzaklaştırma işlemini herkes aynı düzeyde yapamayabilir. Süt ürünlerinin doğru üretimi ve doğru kullanımı sağlık için son derece önemlidir. Bizler de sitemizde doğru ve sağlıklı yöntemlerle üretilmiş ürünlerimizi sizin değerli sofralarınıza sunuyoruz. Sade tereyağı

  3. İnsanı diplomasiyi ön planda tutarak verdiğimiz hizmetlerle birlikte bugün ülke sınırlarını aşan birçok yardım kampanyası düzenleyen yardım dernekleri arasında yer alıyoruz. Verdiğimiz hizmetlerin her biri, zor şartlar sebebi ile muhtaç duruma düşmüş kişilerin karşılıksız yardımına koşmak içindir. Bugün hizmetlerimiz birçok yetim, öksüz, mazlum ve daha birçok yardıma muhtaç kişinin acil ihtiyaçlarının yanı sıra temel ihtiyaçlarına da odaklanmış durumdadır. Yardım dernekleri

  4. Akıllı Asistan internet sitesi alanında uzman olan kaliteli bir ekip tarafından geliştirmiş olan bir e-ticaret sitesidir. Sağlam bir alt yapı üzerine kurulan bu e-ticaret sitesi birçok avantaj sunuyor. Sitenin ilk önceliği tüm müşterilerinin güvenle alışveriş yapmasını sağlayan kaliteli ürünler sunmaktır. Akıllı asistan

  5. Bilgisayar oyunları ile keyifli vakit geçirmeyi seven kişiler, oynadıkları oyunlara ek ürünleri uygun fiyatlı ve güvenilir bir biçimde temin edecekleri bir adrese ihtiyaç duyarlar. Tam da bu ihtiyacı karşılamak için kurulmuş olan Oyunexe ile Valorant gibi popüler oyunlar başta olmak üzere pek çok oyuna uygun olan ürünlere güvenilir bir biçimde ulaşmak mümkündür. Valorant vp

  6. İftar, Ramazan boyunca pek çok insanın keyif aldığı İslam kültürünün muhteşem bir parçasıdır. Müslümanların oruçlarını arkadaşları ve aileleriyle birlikte açtıkları ve gün boyunca elde ettikleri nimetleri kutladıkları bir zamandır. İstanbul iftar vakti

  7. Bir güzellik salonuna gitmek rahatlamak, gevşemek ve kendinizi en iyi şekilde hissetmek için mükemmel bir yoldur. Yüz gençleştirmeden epilasyona kadar çeşitli bakımlar yaptırabilirsiniz. Adana güzellik salonu veya Adana güzellik merkezi denilince akla ilk gelen Kardenguzellik sizlere ağda, manikür ve pedikür, vücut sargısı ve lazer epilasyon ve daha fazlası için harika hizmet sunuyor. Adana güzellik salonu

  8. E-Havuz Market Havuz Malzemeleri Satış Mağazası
    E-Havuz market olarak 1 Ana mağaza ve Depo, 1 şube olmak üzere sizlere hizmet vermekteyiz.

    Detaylı iletişim ve firma bilgilerimize sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

  9. Unutulmaz bir Avrupa turu planlamak hiç bu kadar kolay olmamıştı! İster Venedik’in romantik kanallarını keşfetmek, ister Barselona’nın nefes kesici mimarisine hayran kalmak ya da Berlin’in en iyi gece hayatını deneyimlemek isteyin – bir “inanılmaz olasılıklarla doludur. Keşfedilmeyi bekleyen bu kadar çok büyüleyici şehir varken, neden bir sıçramak ve asla unutamayacağınız bir yolculuk yaratmak ister misiniz? Her bütçeye uygun harika fiyatlar ve paketlerle, hayalinizdeki Avrupa turunu planlamak sadece birkaç tık uzağınızda! Öyleyse daha ne bekliyorsunuz? Hayatınızın macerasını bugün yaşayın! Avrupa’yı Şık Bir Şekilde Deneyimleyin Avrupa turunuz her zamanki turistlerle sınırlı olmak zorunda değil noktalar. Lüks konaklamalar ve sadece size özel deneyimlerle seyahatinizi öne çıkarın! Sizi güzellik ve kültürle ışıldayan şehirlere götürerek Avrupa’nın en iyilerini şık bir şekilde sergileyecek bir tur planlayalım. avrupa turu

  10. Profesyonel hediyeler, hayatınızdaki özel birine minnettarlığınızı göstermenin harika bir yoludur. İster özel bir gün, ister anneler günü hediyeleri, babalar günü hediyeleri veya sevgiliye hediye bulmak zor olabilir. Ancak Yeşilay market ile profesyonel bez çanta modelleri yelpazesi hatta onlara değer verildiğini hissettirecek bir şeyi kolayca bulabilirsiniz. Mesleki hediyeler

  11. Cnc kesim, bilgisayarlı sayısal kontrol (CNC) makinelerinin yardımıyla malzemelerin son derece hassas bir şekilde kesilmesi işlemidir. Ahşap CNC kesim ve katı polikarbonat kesimi gibi çeşitli uygulamalar için kullanılır. Cnc kesim

  12. Ankara’nın en iyi özel okulunu mu arıyorsunuz? Eğer öyleyse, doğru yerdesiniz. Özel Kavaklıdere kolejinde öğrencilerin hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmak için birebir eğitim ve danışmanlık sunuyoruz. Ankara’daki en başarılı özel okullardan bazılarına, rekabetçi fiyatlara ve kanıtlanmış bir başarı geçmişine sahibiz. Ankara özel okul

  13. Formena diyet yemekleri…
    En iyi diyet yemek servisi denildiğinde akla gelen Formena, 5 günlük deneme paketi hizmetinde bile sağlıklı kilo verdiğinizi tartıda göreceksiniz.

  14. Kurumsal kimlik tasarımı, bir şirketin kimliğini ortaya koymak için önemli bir araçtır. İyi tasarlanmış bir kurumsal kimlik, müşterileri etkilemeye ve markanızın değerini arttırmaya yardımcı olacaktır. Kurumsal kimlik fiyatı veya kurumsal kimlik fiyatları çoğu zaman müşterinin bütçesine göre belirlenir ve teklifi almak için en iyi yol budur. Kurumsal kimlik tasarımı

  15. Bahis oynayanlar için bonus veren siteler, 2023 yılında da önemli bir seçim aracı olmaya devam edecek. Bonus veren site, bahis oyuncularının kazanma şanslarını artırmak için çeşitli bonuslar sunmaktadır. En çok bonus veren bahis sitesi arayışları, online bahis piyasasında oldukça fazla rağbet görmektedir. Bonus veren site

  16. Canlı casino sitesi olan Nisbar yükselişiyle birlikte, kendi evinizin rahatlığında kumarhane oyunları oynamanın heyecanını ve heyecanını yaşamak her zamankinden daha kolay hale geldi. Bu kadar çok seçenek mevcutken, hangi çevrimiçi casino sitelerinin sizin için doğru olduğuna karar vermek zor olabilir fakat bu konuda en başta gelen sitelerden Nisbar olacaktır. Canlı casino sitesi

  17. Yüz dönüşümünüzde size yardımcı olacak en iyi rinoplasti ameliyatı yapan doktor mu arıyorsunuz? Başka yerde arama! Drrasid sizlere bu konuda memnuniyetle yardımcı olacaktır. En iyi rinoplasti ameliyatını gerçekleştiren en güvenilir plastik cerrah bulmanıza yardımcı olabiliriz. En iyi burun estetiği

  18. Leather shoes such as barefoot shoes, handmade shoes, zero drop shoes, and more allow the feet to breathe and thus make it possible to prevent problems that may occur on the feet due to the wrong shoe choice.

  19. Özellikle nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız, halıları temizlemek göz korkutucu bir iş olabilir. Halılarınıza uygun şekilde özen gösterildiğinden emin olmak için en iyi halı temizleme tavsiyeleri, incelemelerini ve hizmetlerini bulmak önemlidir. Halı yıkama

  20. Epin satın al, valorant points satın al, vp satın al konularında uygun ve güvenilir bir yer mi arıyorsunuz? ? Doğru yere geldiniz! Geniş bir yelpazede epin ve diğer oyun ürünlerini en iyi fiyatlarla sunuyoruz. Epin satın al

  21. Okunacak dualar birçok insanın manevi yaşamının önemli bir parçasıdır. Allah’a olan inancımızı, umutlarımızı ve minnettarlığımızı ifade etmenin bir yoludur. Onları rehberlik ve güç istemek için veya sadece O’nun nimetleri için O’na şükretmenin bir yolu olarak kullanabiliriz. Okunacak dualar

  22. Vaporesso son yıllarda giderek daha popüler hale geldi ve likit, puff bar, elf bar, elektronik sigara, uwell, duman çubukları ve diğer vaping cihazlarının kullanımı artıyor. Bugün piyasada bulunan pek çok farklı sıvı türüyle hangisinin sizin için doğru olduğunu bilmek zor olabilir. Likit

  23. En yüksek ödemeleri ve en güvenli bahis ortamını sunan en iyi bahis siteleri arıyorsanız, doğru yere geldiniz. Harika bonuslar ve promosyonların yanı sıra güvenli ve güvenilir bir platform sunan Yakabet sizlere eşsiz deneyim yaşatmanın sevincini yaşıyor. En iyi bahis sitesi

  24. En iyi online casino deneyimini mi arıyorsunuz? O kadar çok seçenek var ki, hangisinin sizin için doğru olduğuna karar vermek zor olabilir. İster en çok kazandıran casino, en iyi casino sitesi, isterse en güvenli casino sitesi arıyor olun, her şey Nisbarda mevcuttur.. Bonus veren site

  25. Bahis mi arıyorsunuz? Bu kadar çok bahis sitesi mevcutken, hangisinin sizin için en iyisi olduğunu bilmek zor olabilir. Güvenlik, ödeme yöntemleri ve bonuslar gibi faktörlerde ilk sıralarda gelen Betnis bu gururu yaşamaktadır. Ayrıca en çok kazandıran bahis sitesi, en güvenli bahis sitesi ve coin ile ödeme yapan bahis sitesi olarak da biliniyor. Bu nedenle, ihtiyaçlarınız ne olursa olsun, mükemmel bir deneyim yaşayacağınızdan emin olabilirsiniz! Canlı casino

  26. Villanızın kapılarını yenilemek istiyorsanız doğru yere geldiniz. Bosscelikkapi ile, aralarından seçim yapabileceğiniz çok çeşitli villa kapısı modelleri bulabilirsiniz. Tümü rekabetçi fiyatlarla. Aradığınız ister çelik kapı ve çelik kapı modelleri, hepsi bizde var. Villa kapısı

  27. Haberleri takip etmek artık her zamankinden daha önemli. Dünya bu kadar hızlı değişirken siyaset, ekonomi, sağlık, spor, bilim ve daha birçok alandaki son gelişmelerden haberdar olmak çok önemlidir. Neyse ki, etrafımızda olup bitenlerden haberdar olmamıza yardımcı olabilecek gündem haberleri, ekonomi haberleri, sağlık haberleri, spor haberleri, son dakika haberleri ve bilim haberleri konularında Mediaturk internet sitesi mevcuttur. Gündem haberleri

  28. İster bir secde namazı duası, ister dua kitaplarında okunacak dualar okumak veya mucize dualar çağırmak olsun, dualar için zaman ayırmak topraklanmış kalmamıza ve yüksek gücümüzle bağlantıda kalmamıza yardımcı olabilir. Dualar, manevi temizlik ve yolumuza gelebilecek her türlü zarardan korunma getirdiğine inanılıyor. Örneğin İslam’da banyoya girerken okunacak dua okumaya özen gösterilir. Okunacak dualar

  29. Benjabet Giriş Adresi
    Benjabet giriş adresi bağlantısıyla hesabına geçiş sağlayabiliyorsun. Lisanslı bahis siteleri arasında gösterilen Benjabet digitain alt yapısına sahip. Ara yüzünü yeniledikten sonra yepyeni fırsatlar duyuran Benjabet vip bahis kulübü bu yıl da kazandıracak! Güvenilir slot siteleri arasında olan Benjabet mobil giriş için uyumludur.
    Benjabet Lisanslı Mı?
    Benjabet lisanslı bahis sitesi olarak devam ediyor yoluna. Birçok alanda tartışmasız en iyisi olan Benjabet yeni giriş bilgisini güncel tutacaktır. Benjabet kayıt için %100 İlk Yatırım Bonusu fırsatı kaçmaz!

    https://benjabet.net/

  30. Doğru uzmanı bulmak sağlığınız için önemli görev olabilir. Bursa’da yer alan Klinik23nisan ile ortodonti bursa, bursa çene cerrahi ve bursa implant fiyatları konularında mümkün olan en iyi bakımı alacağınızdan emin olabilirsiniz. Uzmanlarımız ile dişlerinizi nasıl sağlıklı ve güzel tutacağınız konusunda size en iyi tavsiyeleri vermekteyiz, Uygun fiyata en iyi diş implantları sağlayan bir Bursa diş eti uzmanı, ortodontist, çene-yüz cerrahı veya bursa diş hekimi arıyorsanız, doğru yere geldiniz. Ortodonti bursa

  31. Giresun fındık, Türkiye’nin Giresun ilinde yetişen özel bir fındık çeşididir. Tatlı ve fındıksı lezzetleriyle tanınırlar, bu da onları pişirme ve pişirme için mükemmel kılar. Lezzetli atıştırmalıklar yapmak için kavrulabilir veya kabukları soyulabilir veya kek, kurabiye ve diğer tatlılar gibi tariflerde kullanılabilirler. İster sağlıklı bir atıştırmalık, ister favori tarifinize ekleyecek bir malzeme arıyor olun Girnutfindik , sizlere bu konuda en iyi hizmeti sunmaktadır. Giresun fındık

  32. Alyu Organizasyon Ankara Başkentin en gözde organizasyon firmalarındandır.

    Alyu Organizasyon’un misyonu professionel ve kaliteli ekibimizle siz değerli müşterilerimizi özel günlerinde mutlu edebilecek organizasyonu planlama deneyimi sunmaktır.

    Ankara nişan organizasyonu | ankara söz organizasyonu

  33. Bahis son yıllarda giderek daha popüler hale geldi ve daha fazla insan bahis oynamak için güvenilir bahis siteleri arıyor. Online olarak çok sayıda bahis sitesi bulunduğundan, hangisinin en güvenilir olduğunu bilmek zor olabilir. Sitemiz aracılığı ile, güvenilir bahis sitelerinin farklı özelliklerini ve bahislerinizi yaparken bilinçli kararlar vermenize yardımcı oluyoruz. Güvenilir bahis siteleri

  34. Casino siteleri, biraz eğlence almanın ve biraz para kazanmanın bir yolu olarak giderek daha popüler hale geliyor. Pek çok farklı casinı sitesi mevcutken, hangisini seçeceğinizi bilmek zor olabilir. Oyun seçimi, bonuslar, müşteri hizmetleri ve ödeme yöntemleri gibi faktörleri göz önünde bulundurarak web sitemizde birbirinden güvenilir siteleri yer aldırmaktayız. Casino siteleri

  35. Canlı bahis siteleri, insanların spor, casino, canlı casino ve diğer etkinliklere bahis oynama şekillerinde devrim yarattı. Bahisçiler için geniş bir seçenek yelpazesi sunarak, canlı etkinlikler gerçekleşirken bahis oynamalarına olanak tanır. Canlı bahis siteleri

  36. Devlet bilgi internet sitesi, personel alımları, amir maaşları ve iş ilanları ve benzer tüm konular için insanların doğru bilgilere ulaşmasında değerli bir internet sitesidir. LC Waikiki Personel Alımı gibi sözleşmeli personel alımı konularında da bilgilendirmeler sitede yer alır. Personel alımları, supervisor maaşları, Amerikan hastanesi iş ilanları gibi konularda doğru bilgi arıyorsanız doğru yere geldiniz. Personel alımları

  37. Tiroid Diyeti Nasıl Olmalı
    Tiroid Hastalığının Nedeni Nedir
    Tiroid Hastaları Nasıl Beslenmelidir

    Gibi çeşitli soruların cevabı için sayfamızı ziyaret edin.

  38. Günümüzün modern ofisinde, verimli ve konforlu bir çalışma ortamı yaratmada mobilyalar büyük rol oynamaktadır. Masalardan kanepelere kadar ofis mobilyaları, üretkenlik ve işbirliğinin tonunu belirler. İster modern ofis mobilyaları ister klasik bir ofis masası takımı arıyor olun, Gursanmobilya’da aralarından seçim yapabileceğiniz pek çok seçenek var. Ofis mobilyaları

Deja un comentario